شهر شهرِ فرنگ ِ خوب تماشا کن 0069
Regardez notre ville! Notre ville est la belle ville de France
ممدوحین حافظ
احمد ایلخانی یا سلطان احمد ایلخانی جلایری نوه حسن بزرگ بود. او در سال 755 هجری قمری / 1356 میلادی به دنیا آمد و در سال 811 هجری قمری / 1410 میلادی درگذشت. وی حامی هنر بود و در نقاشی مهارت داشت. علاوه بر این، در خم کردن کمان و ساختن تیر بیهمتا بود. او به زبانهای عربی و فارسی شعر میسرود و به شش زبان مسلط بود. با این حال، مانند سایر شاهان، مردی خونریز و بیاعتبار بود.
سلطان احمد ایلخانی حاکم بغداد شد و آرزو داشت که حافظ را به ستایش خود وادارد، ازاینرو پیشنهادی سخاوتمندانه به او داد. اما حافظ این پیشنهاد و دیگر پیشنهادهای او را رد کرد، اگرچه او را چنین ستود:
احمد الله علی معدلة السلطان
احمد شیخ اویس حسن ایلخانی
خان بن خان وشهنشاه شهنشاه نژاد
آنکه می زیبد اگرجان جهانش خوانی
دیده نادیده به اقبال تو ایمان آورد
مرحبا ای به چنین لطف خدا ارزانی
ماه اگربی تو برآید به دونیمش بزنند
دولت احمدی ومعجزۀ سبحانی
جلوه بخت تودل می برد ازشاه وگدا
چشم بد دور که هم جانی وهم جانانی
برشکن کاکل ترکانه که درطالع توست
بخشش وکوشش خاقانی وچنگیزخانی
گرچه دوریم بیاد توقدح می گیریم
بعد منزل نبود در سفر روحانی
ازگل پارسیم غنچۀ عیشی نشکفت
حبذا دجلۀ بغداد ومی ریحانی
سرعاشق که زخاک درمعشوق بود
کی خلاصش بود ازمحنت سرگردانی
ای نسیم سحری خاک در ِیار بیار
که کند حافظ ازو دیده و دل نورانی
Ahmad Ilkhani or Sultan Ahmad-i Ilkhani Jalayer was grandson of Hasan Buzurg, who was born in 755 A.H./1356 AD and died in 811 A.H./1410 AD. He was a patron of arts and skillful in painting. Moreover in bow bending and arrow-casting he was peerless. He used to compose verses in Arabic and Persian. He knew six languages; nevertheless same as other Shahs he was a bloodthirsty man and without credit. Sultan Ahmad Ilkhani became the ruler of the territory of Baghdad and wished to purchase Hafiz’s praise and made him liberals offer. Hafiz rejected this offer, and other offers, although he praised him, as such:
Praise be to God for the justice of the Sultan,
Ahmad, son of Sheikh Oways, of the Ilkhanid line.
A Khan among Khans, a King of royal descent,
One who deserves to be called the soul of the world.
The unseen eyes, upon witnessing your fortune, found faith,
Hail to you, granted such grace by the Almighty.
If the moon were to rise without you, it would be split in two,
By the glory of Ahmad and the divine miracle.
The radiance of your fate enchants both kings and beggars,
May the evil eye be far, for you are both life and beloved.
Unravel your Turkic curls, for in your destiny lies,
The generosity of Khaghani and the might of Chinggis Khan.
Though we are distant, we raise the cup in your memory,
For in spiritual journeys, distance holds no meaning.
From the roses of Persia, no buds of joy have bloomed,
Oh, how delightful is the Tigris of Baghdad and its fragrant wine.
The head of a lover, buried in the dust of the beloved’s door,
How can it ever be free from the pain of longing?
Oh morning breeze, bring us the dust from the doorstep of the beloved,
That Hafiz may illuminate his eyes and heart with its light.
Ahmad Ilkhani ou Sultan Ahmad-i Ilkhani Jalayer était le petit-fils de Hasan Buzurg. Il est né en 755 H./1356 apr. J.-C. et est décédé en 811 H./1410 apr. J.-C. Il était un mécène des arts et un peintre talentueux. De plus, il était incomparable dans l’art de courber l’arc et de fabriquer des flèches. Il composait de la poésie en arabe et en persan et maîtrisait six langues. Néanmoins, comme les autres souverains, il était sanguinaire et peu digne de confiance.
Sultan Ahmad Ilkhani devint le souverain du territoire de Bagdad et souhaita acheter l’éloge de Hâfez, lui proposant une offre généreuse. Hâfez rejeta cette offre, ainsi que d’autres, bien qu’il l’ait tout de même loué en ces termes:
Loué soit Dieu pour la justice du Sultan,
Ahmad, fils de Sheikh Oways, de la lignée des Ilkhanides.
Un Khan parmi les Khans, un Roi de noble descendance,
Un être qui mérite d’être appelé l’âme du monde.
L’œil qui ne t’avait jamais vu trouva la foi en contemplant ta fortune,
Salut à toi, comblé d’une telle grâce divine.
Si la lune se levait sans toi, elle serait fendue en deux,
Par la gloire d’Ahmad et le miracle divin.
L’éclat de ton destin enchante à la fois rois et mendiants,
Que le mauvais œil soit éloigné, car tu es à la fois la vie et l’aimé.
Déploie tes boucles turques, car ton sort renferme,
La générosité de Khaghani et la puissance de Gengis Khan.
Bien que nous soyons loin, nous levons la coupe en ton honneur,
Car dans le voyage spirituel, la distance n’a pas d’importance.
Des roses de Perse, aucun bouton de joie n’a éclos,
Que le Tigre de Bagdad et son vin parfumé sont délicieux !
La tête d’un amant, ensevelie dans la poussière du seuil de l’aimée,
Comment pourrait-elle jamais être libérée de la peine du désir ?
Ô brise matinale, apporte-nous la poussière du seuil de l’aimée,
Afin que Hafiz puisse en éclairer ses yeux et son cœur.
ADABSARA 