
شهر شهرِ فرنگ ِ خوب تماشا کن 0066
Regardez notre ville! Notre ville est la belle ville de France
شیخ فریدالدین عطار ابوحامد محمد بن ابراهیم کدکنی نیشابوری در سال 1145 م تولد و در سال 1220 م در نیشابور بدست یک مغول خونخوار به قتل رسید که این جنایت را هم باید به حساب سلطان محمد خوارزمشاه ملعون نوشت. آثار عطار عبارتند از اسرارنامه، منطق الطیر، مختارنامه، تذکرةالاولیاء می باشند.
عطار از فردوسی، سنائی، خواجه عبدالله انصاری، منصور حلاج و ابوسعید تاثیر پذیرفته و الهام گرفته و بر مولانا، حافظ، جامی و علیشیر نوائی تأثیر گذاشته است.
ملت عشق از همه دین ها جداست/عاشقــان را ملت و مذهب خداست
مولوی بلخی در مورد شیخ عطار نیشابوری چنین میگوید:
هفت شهر عشق را عطار گشت/ما هنوز اندر خم یک کوچه ایـم
هفت شهر عشق یا هفت وادی عبارتنداز: طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، حیرت، فقر و فنا. در بارۀ هریک ازین وادیها عطار اشعار شیرین جداگانه سروده است.
ماجرای شهادت عطار توسط مغول بسیار غم انگیز است و آن اینکه مغولی می خواست او را بکشد، شخصی گفت این پیر را مکش به خونبهای او 1000 درم میدهم، عطار گفت مفروش که بهتر ازین مرا میخرند. پس از ساعتی شخص دیگری گفت این پیر را مکش که خونبهای او را یک جوال کاه میدهم، شیخ بعجله گفت مرا بفروش که ازین بیش نمی ارزم و مرا نمیخرند، مغول از گفتۀ او قهر، و او را کشت. نمونۀ شعر عطار:
جانا، حدیث حسنت، در داستــــــــان نگنجد/رمـزی ز رازعشقــت، درصــد زبان نگنجد
سودای زلف وخالت، درهر خیـــــــــال ناید/اندیشـۀ وصــالت، جز در گمـــــــــان نگنجد
هرگزنشــــــــان ندادند، ازکـوی تو کسی را/زیرا که راه کــویت، انـدر نشـــــان نگنـــجد
آهی که عاشقــانت، ازحلــــــــق جان برآرن/هم در زمــان نیاید، هم در مکـــــان نگنــجد
آنجا که عاشقــانت، یکـــــــــدم حضور یابند/دل درحســاب ناید، جان درمیــــان نگنـــجد
اندر ضمیر دلـــها، گنجی نهــــــــــان نهادی/از دل اگر برآیــد، در آسمــــــــــان نگنـــجد
عطار وصف عشقــت، چـون درعبارت آرد/زیرا که وصف عشقــت، اندر بیـان نگنــجد