Article 0050

شهر شهرِ فرنگ ِ خوب تماشا کن    ۰۰۵۰

Regardez notre ville! Notre ville est la belle ville de France

جُنگ ادبی 43

زبان و ادب فارسی

زبان فارسی سده های متوالی پیوند دهنده اقوام  مختلفی بوده  که درسرزمین پهناوری که تا تاریخ بیاد دارد ایران نامیده می شده است با یکدیگر همزیستی داشته اند. همه کسانی که علم سیاست آموخته اند به ارزش والای زبان در یکپارچگی یک ملّت آگاه هستند.  اروپاییان از اواخر سده 17 و اوایل سده 18 با مفهوم ملّت در ادبیات سیاسی آشنا شدند در حالی که در مشرق زمین، مرزبندی مشخصی میان دولتها و ملتهای ساکن در این بخش از جهان از دیرباز بیشتر بر اساس عامل وحدت زبان تا عامل یا عوامل دیگری چون مذهب و نژاد قوام یافته است. تمدن و شهرنشینی هدیه مشرق زمین به جهانیان است. زمانی که جزیره انگلیس خالی از سکنه می نمود ری یک کلان شهر بود؛ یعنی آنچه امروز به لندن اطلاق می شود، متروپولیتن، دو هزارسال پیش به ری می شد گفت. اشتباه نشود، قصد خود بزرگ بینی نیست زیرا خود بزرگ بینی آفت فرد و دولت باهم است. تردید نیست که همه انسانها و همۀ ملتها برای خود ارزشهای والایی را محترم می دانند. همه می دانیم که از سال 1951 به این طرف نهضتی در اروپا جهت نزدیک ساختن ملتهای این قاره با یکدیگر برپا شده است؛ نهضتی که در آغاز هدفهای صرف اقتصادی را دنبال می کرد ولی بمرور که دستاوردهای اقتصادی ملموسی بدست آمد هدفهای سیاسی و نظامی نیز به آن افزوده شد. امّا امروز که بیش از نیم سده سال از آغاز این جریان می گذرد هنوز ملتهای اروپایی قومِیت خود را حفظ کرده اند و برغم همۀ موهبت هایی که در یکپارچگی اروپا تا کنون وجود داشته نهفته است هیچِیک از آنها حاضربه کمترین گذشتی در مورد ارزشهای نخستینی که آنها را هم جدا می سازد نیست. اسناد اتحادیه بایستی به همۀ زبانهای کشورهای عضو تهیه شوند و سران کشورها و دولتها به زبان خود در مراسم رسمی اتحادیه سخن می گویند. پس زبان عامل اصلی و اساسی در قوام ملتها است و سبک شمردن آن صدمه ها و لطمه های جبران ناپذیری بر وحدت ملتها وارد می سازد. از این روی است که استعمارنو و کهنه هردو برای ازهم پاشیدن ملتها روی جدایی زبان اقوام ساکن در یک کشور تکیه می کنند، چون نقطه ای است که بسادگی می توانند از آن برای تکه تکه کردن کشورهای بزرگ استفاده کنند زیرا تردید ندارند که بر کشورک ها بهتر می توانند سیاست خود را دیکته کنند. سیاست تفرقه بیانداز و حکومت کن هنوز تعیین کننده چارچوب اصلی سیاست خارجی استعمارگران است.

از این روی از یک طرف، با توجه به این واقعیت که امروز توطئه های بسیاری برای تغییر جغرافیای سیاسی منطقه ما در حال شکل گرفتن و اجرا شدن است، و از طرف دیگر زبان فارسی از سال ۱۳۵۷ به بعد مورد بی مهری زیادی واقع شده است، هرآنچه در باره اهمیت زبان فارسی و نقش آن در یکپارچگی ملّی  ما گفته شود کم است.

افزون براین دوعامل مهم، امروز بیش از شش میلیون نفر از ایرانیان در خارج از کشور خود زندگی می کنند و با همۀ تلاشی که نسل اول ایرانیان دور از وطن  در جهت ماندگاری زبان مادری نسل دوم و نسل سوم ایرانیان خارج از وطن بعمل می آورد، فرزندان آن نسل و بتدریج نوه های آنها بلحاظ  کمی امکانات با زبان مادری خود بیگانه می شوند.

این مقالات با این اندیشه نوشته می شود که بویژه به جوانان کشورمان نشان دهد زبان و فرهنگ ایران زمین تا چه اندازه  پُر و زیباست. یادگاری گرانبها از سده ها تلاش تلاشگرانی است که زندگی خود را برای پُر بارساختن آن هزینه کرده اند تا سرمایه ای چنین سنگین و رنگین برای آیندگان فراهم آورند و درست نیست که این سرمایه جاودانی را ما بگذاریم و با بکار نبردن آن، از بهره ای کم مانند بی بهره باشیم. بهره گرفتن از هر سرمایه ای تنها از راه به جریان انداختن درست آن سرمایه میسر است.

آرزومندم که خوانندگان این مقاله ها تلاش کنند تا به هراندازه که می توانند در راه ارج گذاشتن به فرهنگ و ادب ایران تلاش نمایند تا مگر از این راه رشته های یگانگی میان ما که راز پیروزی در همه سنگرهاست روز به روز ناگسستنی تر شود.