Book 92

احمد شه وری. ایران و ایرانشناسی. 1395. 1014 صفحه در قطع وزیری

این کتاب را می توانید بصورت PDF به بهای 10 دلار امریکا از طریق پرداخت به PayPal به نام a_shahvary@yahoo.com خریداری نمایید.

جهان ایران شناسی (1)

تاریخ مناسبات ایران و ایتالیا
«ژوستی نین امپراتور روم عقیده دارد، در خون سربازان ایرانی ماده خاصی وجود دارد که باعث می شود ترس نداشته باشند، بی باک و مغرور باشند و تسلیم نشوند؛ هنگام اسارت در برابر فاتح زانو نزنند و عجز و لابه نکنند؛ من نمی دانم که ایران چه آبی دارد، که بذر نهایت میهن دوستی را در جان مردمش پرورش می دهد… ».
پروکوپیوس مورخ رومی
چکیده
روابط ایران و ایتالیا اشاره به روابط سیاسی، نظلمی و دیپلماتیک میان ایران و جمهوری ایتالیا دارد.

روابط ایران و ایتالیا در دوران باستان
ایران و ایتالیا از جمله کشورهایی هستند که سابقه تاریخی- تمدنی مهمی دارند، اسناد تاریخی موجود نیز بیانگر خاستگاه‌های مشترک اقوام است و به عنوان مثال آیین مهر از ایران به رم رفت و طرفداران زیادی پیدا کرد. در زمان اشکانیان به دلیل قرارگرفتن ایران در مسیر بازرگانی تجار رم و چین، ایران در مبادلات فرهنگی نقش مهمی ایفا کرد. ری، همدان و شاهرود از جمله شهرهایی بودند که بازرگانان رم از آن عبور می کردند.
در زمان ساسانیان مبادلات فرهنگی میان مراکز علمی دو کشور اهمیت بیشتری یافت و بهره‌ گیری از استادان یونان و رومی در دانشگاه جندی شاپور نمونه بارزی از این دست است. پس از سقوط دو امپراطوری ایران و رم رابطه فرهنگی بین ایران اسلامی و ایتالیای سده های میانی خیلی زودتر از سایر کشورهای کنونی اروپا آغاز شد.

روابط ایران و ایتالیا در دوره صفویه و پس از آن
در دوران صفویه، شاه عباس در مدت بیش از چهار دهه حکومت خویش سعی کرد تا با دولت ونیز رابطه برقرار کند. و حسنعلی بیک بیات، آنتولی شرلی و اسدبیک را بدین منظور روانه ونیز کرد و اگرچه انعقاد قرارداد سیاسی میسر نشد اما روابط بازرگانی و تجاری در زمینه کالا و اسلحه به طور قابل ملاحظه‌ای جریان داشت. بازرگانانی که از ایران به ونیز می رفتند در قبال فروش ابریشم و دیگر محصولات ایرانی، علاوه بر سلاح‌های جنگی، مرواریدهای بدلی، آینه‌های گوناگون، عینک، تسبیح‌های شیشه‌ای، کهربا، مرجان، شیشه‌های انگلیسی برای در و پنجره و همچنین پارچه‌های ابریشمی زربفت به ایران وارد می کردند. به دنبال گسترش روابط تجاری و سیاسی ایران با سایر کشورها و برقراری امنیت، سیاحان فراوانی به ایران سفر کردند که در میان آنها چندین سیاح ونیزی حضور داشتند.

دوره قاجاریه
در خصوص روابط ایران در عهد ناصری نیز باید گفت نخستین موافقت‌نامه تجاری رسمی ایران و ایتالیا در سفر ناصرالدین شاه به اروپا در محلی به نام ساردینا به امضا رسید. در این دوران به دلیل حضور چشمگیر بازرگانان، افسران، سفرنامه نویسان و هنرمندان (عکاسان) روابط ایران و ایتالیا بیش از پیش گسترش یافت.
فوکه‌ تی[1] از جمله معلمان نظامی بود که وارد خدمت ایران شد. آنتونیو جیانوزی[2]، لوییجی مونتابونه[3] نیز از هنرمندان و عکاسانی هستند که در این دوره به ایران آمدند و آثار مهم تاریخی ایران عکسبرداری کردند. از جمله سفرنویسان ایتالیایی این دوره کارولا سرنا است که همزمان با سی‌ امین سلطنت ناصرالدین‌شاه به ایران آمد و در بهار ۱۸۷۸ ایران را ترک کرد. سفرنامه او حاوی موضوعاتی در خصوص جریانات سیاسی و اجتماعی از جمله شرح حال زنان ایرانی است.

مناسبات در دوره معاصر

ایتالیا و انقلاب ایران و جنگ ایران و عراق
روابط دو جانبه در دهۀ 1980 بدنبال رخ داد انقلاب اسلامی و زمانی که ایران از سایر کشورها، البته نه همه، فاصله گرفت بگونه ای استراتژیک آسیب دیده و در این میان آسیب وارده به روابط دوجانبه ایران و ایتالیا بخاطر کمک هایی که ایتالیا به عراق در بخش نیروی دریایی می کرد، آسیب جدی تری دید. اما با پایان گرفتن جنگ روابط بتدریج عادی شد.
در حال حاضر حجم مبادلات تجاری از سطح بالایی برخوردار است. در سال 2005 ایتالیا سومین کشور تأمین کننده نیازمندیهای ایران بوده است. در سال 2006 هم ایتالیا در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپایی بالاترین جایگاه را به خود اختصاص داده بود. در سال 2006 حجم مبادلات تجاری دو کشور به 6 میلیارد یورو بالغ شد است[4].
برغم سطح بالای مبادلات تجاری، روابط دیپلماتیک دو کشور بخاطر حمایت ایتالیا از تحریم هایی که علیه ایران وضع می شود اغلب دچار وقفه می گردد که در این میان انتقادهای ایتالیا از رییس جمهور سابق ایران که مواضع ضد غربی سختی در پیش می گرفت، بی تأثیر نبود[5].

روابط فرهنگی
در سال 2004، کارشناسان ایتالیایی برای افزایش ظرفیت موزه ملی ایران از 2200 به 6000 در ایران مشغول بکار شدند.

برگزاری یکصد و پنجاهمین سالروز روابط ایران و ایتالیا
همایشی در طی روزهای ۲۰ الی ۲۲ فروردین ۱۳۹۰ با همکار نهادهای غیر دولتی بنام موسسه فرهنگی اشراق و موسسه نوای نی با همکاری سازمانهای دولتی از جمله استانداری همدان و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری این استان و چند سازمان دولتی دیگر برگزار گردید. در این همایش که برای نخستین بار در این رابطه برگزار شده بود رئیس مرکز هماهنگی انجمن‌های دوستی، سفیر ایتالیا و چند تن از مسئولان مربوط دراین همایش حضور داشتند.

پانویس:
[1]focchetti
[2] Antonio giannuzzi
[3] Luigi mantabone
[4] Italy remains the top trading partner of Iran in the EU
[5] Italian Experts to Develop Iran’s National Museum